کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری (گزارش خرداد ۱۳۹۳)
کمیسیون آموزش و تحقیقات در خرداد ماه علاوه بر چالش هایی که با وزارت علوم در خصوص غیر قانونی خواندن تعدادی از بورسیه های تحصیلی در دولت محمود احمدی نژاد و چگونگی انتخاب سرپرست دانشگاه تهران داشتند در چند حوزه دچار دلمشغولی هایی بودند که اعم آن به این شرح است:
- بازگشت دانشجویان ستاره دار محروم از تحصیل به دانشگاهها
- انتصاب هراتی به ریاست واحد عراق دانشگاه آزاد اسلامی
- انتصابات سیاسی در وزارت آموزش و پرورش
- عملکرد دانشگاه آزاد
- اشکالات موجود در برگزاری آزمون رشته حقوق در مقطع دکترا
- توزیع صحیح منابع انسانی در کلان شهرها و مناطق محروم
اعضای کمیسیون در خرداد ماه فعالیت چندانی در حوزه قانون گذاری نداشتند و تنها طرح پیشگیری از کنترل جمعیت را تصویب کردند که پیش از این مرکز پژوهش های مجلس خواسته بود این طرح از دستور کار خارج شود.
جدال ادامه دار رئیس کمیسیون و وزیر علوم
اعضای کمیسیون آموزش و تحقیقات و فناوری، خرداد ماه را با مجادله با وزیر و معاونین وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در خصوص پرونده ۳٫۰۰۰ دانشجوی بورسیه شده در دولت محمود احمدی نژاد آغاز کردند. مجادله ای که رئیس کمیسیون آموزش بعنوان وزیر وقت علوم در دولت احمدی نژاد در جایگاه متهم اول قرار داشته و دارد. جدال از زمانی آغاز شد که مسولان فعلی اداره اعزام به خارج دانشجویان پرده از تخلفی بزرگ در اعطای بورسیه های تحصیلی بصورت غیر قانونی در دولت احمدی نژاد برداشتند. این ادعا که بازتاب بسیار گسترده ای در رسانه های داخلی داشت به مذاق اعضای کمیسیون و شخص رئیس کمیسیون خوش نیامد، لذا با احضار وزیر علوم خواستار توضیح این وزارت خانه شدند اما وزیر علوم به اعزام معاونت آموزشی اکتفا کرد و از حضور در کمیسیون سر باز زد.
رئیس کمیسیون و برخی نمایندگان نزدیک به محمود احمدی نژاد که از این راز گشایی آشفته شده بودند دولت را تحت فشار گذاشتند که بر این ادعا سرپوش بگذارد. مهدی کوچک زاده طرفدار پرو پا قرص محمود احمدی نژاد در واکنش به این خبر تاجایی پیش رفت که حتی رئیس جمهور را متهم به رانت تحصیلی و اخذ مدرک دکترا از کشور انگلستان کرده و می گوید: وزارت علوم اول مشخص کند که مقام ارشد دولتی چگونه در زمانی که نایب رئیس مجلس و هم رئیس مرکز تحقیقات استراتژِیک مجمع تشخیص مصلحت نظام بود، بورسیه انگلستان شده است. سید محمود نبویان دیگر نماینده تهران و عضو فراکسیون پایداری نیز که همواره حمایت از محمود احمدی نژاد را نصب العین خود قرار داده دولت را متهم به سیاسی کاری کرده و می گوید: غیر قانونی خواندن بورسیه ها دروغی بیش نیست. وزارت علوم و رسانه ها به دنبال منافع فردی و جناحی خود هستند و درصددند تا این ۳٫۰۰۰ نفر را از دانشگاه ها حذف کنند.
با بالا گرفتن مجادله مجلس و دولت در خصوص بورسیه های غیر قانونی، زاهدی رئیس کمیسیون، حداد عادل رئیس فراکسیون اصول گرایان و محمد رضا باهنر در جلسه ای با فرجی دانا وزیر علوم کوشیدند راهی برای تعامل پیدا کنند. قاسم جعفری عضو کمیسیون با اشاره به این جلسه گفته است تخلف در همه دوره ها کم و زیاد بوده و باید با آن برخورد شود، اما با روشی منطقی برخورد شود و از وزارت علوم در این زمینه بیشتر انتظار می رود، نباید برخورد ها رسانه ای و سبب بی اعتمادی جامعه شود.
پس از این جلسه، سخنگوی کمیسیون از تشکیل کمیته ای پنج نفره برای بررسی وضعیت سه هزار دانشجوی بورسیه در دولت محمود احمدی نژاد خبر داده و گفته است: زارعی، مقتدایی، جعفری، هروی و صابری اعضای این کمیته هستند که مکلف شده اند موضوع را بررسی و نتیجه را به کمیسیون ارائه کنند.
تعیین سرپرست جدید دانشگاه تهران؛ بهانه ای برای مجادله ای دیگر
اگرچه با تشکیل این کمیته، جدال مجلس و دولت در این خصوص به نظر فروکش کرد و دیگر کسی موضوع بورسیه ها را تا پایان ماه در رسانه ها دنبال نکرد، اما دعوای رئیس کمیسیون با وزیر علوم جلوه تازه ای یافت. زاهدی رئیس کمیسیون و وزیر اسبق علوم در مجادله ای تازه با وزیر علوم، انتخاب سرپرست جدید دانشگاه تهران را به موضوع چالش جدید تبدیل و فرجی را متهم به نقض قانون کرد. زاهدی بدون آنکه نسبت به تخلفات صورت گرفته در زمان وزارت اش در خصوص اعطای بورسیه های تحصیلی غیر قانونی پاسخ دهد، گفته است وزیر علوم پیش از معرفی رئیس دانشگاه تهران، تخلف خود پیرامون روند تعیین روسای دانشگاهها را توضیح دهد. ایراد او به وزیر علوم برگزاری انتخابات در دانشگاه برای تعیین رئیس دانشگاه است. انتخاباتی که به گفته فرجی دانا جهت کسب مشاوره از دانشگاهیان در انتخاب رئیس صورت گرفته است.
زاهدی گفته است با وجود جمع بندی شورای عالی انقلاب فرهنگی و دستور رئیس جمهور مبنی بر اینکه روند انتخابات برای تعیین ریاست دانشگاهها متوقف شود ولی وزیر علوم همچنان به این روند ادامه داد بنابراین بهتر است ابتدا این شبهه را پاسخ هند و سپس اعضای شورای عالی در رابطه با فرد تعیین شده برای دانشگاه تهران تصمیم گیری کنند.
در تکمیل مجادله زاهدی با فرجی دانا، حدادعادل عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات، از واقعیت دیگری پرده برداشته و آن مخالفت اعضای کمیسیون آموزش با سرپرست منصوب شده دانشگاه تهران است. حدادعادل گفته است انتصاب سرپرست جدید دانشگاه تهران (نیلی) روابط مجلس و دولت را تیره می کند چراکه این انتصاب برخلاف میل نمایندگان است.
رئیس و اعضای کمیسیون آموزش و تحقیقات در کنار مجادله جدی ای که با وزیر علوم داشتند در خرداد ماه با کشاندن روسای فعلی، سابق و اسبق دانشگاه آزاد، کار تحقیق و تفحص از این دانشگاه را ادامه دادند. پرسش از وزرای اطلاعات، علوم و آموزش و پرورش و استماع گزارش آنها و بررسی یک طرح و یک لایحه مجموعه عملکرد اعضای کمیسیون در خرداد ماه بود که گزارش تفصیلی آن به این شرح است:
۱- عملکرد کمیسیون در حوزه قانون گذاری
۱-۱- بررسی طرح افزايش نرخ باروری و پيشگيری از كاهش رشد جمعيت كشور
کمیسیون آموزش و تحقیقات در خرداد ماه فعالیت چندانی در حوزه قانونگذاری نداشت، آنها در ۹ جلسه ای که در این ماه برگزار کردند تنها طرح يك فوريتی افزايش نرخ باروری و پيشگيری از كاهش رشد جمعيت كشور را که از ماه اردیبهشت در دستور کار داشتند، بعنوان کمیسیون فرعی بررسی کردند.
این طرح که با قید دو فوریت به مجلس تقدیم شده بود نتوانست نظر نمایندگان را برای بررسی دوفوریتی جلب کند لذا این طرح با قید یک فوریت تصویب و بررسی جزئیات آن در کمیسیون آغاز شد. این طرح که به گفته طراحان براساس رهنمودهای مقام معظم رهبری مبنی بر ضرورت بازنگری در سیاست تحدید نسل تنظیم شده، چنانچه به تصویب نهایی برسد چنین پیامدهای به همراه دارد:
- کلیه اقدامات راجع به سقط جنین، عقیم سازی مانند وازکتومی، و هرگونه تبلیغات درباره تحدید موالید و کاهش فرزند آوری ممنون و متخلفان مشمول ماده ۶۲۴ قانون مجازات اسلامی خواهند شد.
- قانون تنظیم خانواده و جمعیت مصوب سال ۱۳۷۲ و کلیه آیین نامه های مربوطه لغو می گردد.
این طرح در حالی به تصویب اعضای کمیسیون آموزش رسیده که مرکز پژوهش های مجلس در گزارشی تفصیلی خواستار کنار گذاشته شدن این طرح و اولویت دادن به بررسی و تصویب طرح جامع جمعیت و تعالی خانواده شده است. کارشناسان مرکز پژوهش ها در این گزارش آورده اند: ممنوعیت عقیم سازی کمکی به رشد جمعیت نمی کند چراکه کاهش نرخ رشد جمعیت در کشور بیشتر امری فرهنگی و منبعث از تحولات نگرشی به موضوع فرزند آوری و ارزشمندی آن است. این مرکز معتقد است تصویب این طرح اهداف طرح را محقق نمی سازد.
۱-۲- بررسي لايحه اساسنامه سازمان فرهنگي هنري فارسي زبانان
این لایحه که در تاریخ ۱۳۹۲/۹/۲۷ به امضای حسن روحانی به مجلس تقدیم شده می کوشد روابط کشورهای فارسی زبان را تقویت و فرهنگ و زبان فارسی را در جامعه بین الملل ارتقاء دهد. با تصویب این طرح سازمان منطقه ای میان کشورهای ایران، افغانستان و تاجیکستان تشکیل خواهد شد.
کلیات این لایحه به تصویب اعضای کمیسیون رسیده ولی بررسی جزییات در جلسات ماه خرداد میسر نشده است. این لایحه کماکان در دستور کار کمیسیون قرار دارد. تصویب این لایحه پیش از این توسط مرکز پژوهش های مجلس مورد تایید قرار گرفته است.
۲- عملکرد کمیسیون در حوزه نظارت
۲-۱- سوال از وزرا
۲-۱-۱- سوال از وزیر آموزش و پرورش
عبدالکریم رجبی به نمايندگي از طرفمحمد حسین فرهنگی و ایرج ندیمی نمایندگان تبریز و لاهیجان سوالی را از علی اصغر فانی وزیر آموزش و پرورش در خصوص پایین بودن احکام بازنشستگان آموزش و پرورش مطرح کرد. در پاسخ به این سوال، وزیر از رفع شدن این مشکل برای ۹۰ هزار بازنشسته این وزارتخانه خبر داده و گفته مشکل کماکان برای ۵ تا ۶ هزار نفر دیگر باقی است که در حال رفع مشکل هستیم. نمایندگان سوال کننده به وزیر دو ماه فرصت دادند تا این مشکل حل شود.
رجبی نماینده مینودشت همچنین از فانی درباره محرومیت های حوزه انتخابیه اش توضیح خواست که مقرر شد معاونت نوسازی آموزش و پرورش در سفری به این منطقه مسایل را بررسی و گزارشی طی یک ماه آینده ارائه کند.
ابراهیم كارخانه و روح اله جانی عباسپور دو نماینده دیگری بودند که در جلسه با وزیر آموزش و پرورش از فانی چهار پرسش داشتند ولی پاسخ های وزیر تنها در دو سوال قانع کننده تشخیص داده شد، لذا فانی باید برای دو سوال دیگر در صحن حضور یابد. مدیریت و انتصابات سیاسی در آموزش و پرورش و آزمون شرکتی ها (خرید خدمتی ها) و پیش دبستانی ها محور سوالات نمایندگان بوده است که وزیر قول رسیدگی داده است. گفته می شود برگزار نشدن آزمون شرکتی ها و پیش دبستانی ها کمبود بودجه عنوان شده است که مجلس آن را قانع کننده ندانسته لذا وزیر آموزش و پرورش قول برگزاری این آزمون را داده است.
۲-۱-۲- سوال از وزیر علوم، تحقیقات و فناوری
اشتباهات صورت گرفته در کنکور مقطع دکتری در رشته حقوق، موضوع سوال آصفری نماینده اراک از فرجی وزیر علوم بوده است. وزیر علوم برای پاسخ به پرسش این نماینده مجلس به همراه خدایی رئیس سازمان سنجش در جلسه کمیسیون حاضر و توضیحاتی ارائه کرده که توضیحات اش برای آصفری قانع کننده بوده است. جزییات بیشتری از سوال و جواب در اختیار رسانه ها قرار نگرفته است.
رضا فرجی دانا برای پاسخ به سوالات سه نماینده دیگر، ایرج ندیمی، نماینده مردم لاهیجان، محمد سلیمانی نماینده مردم تهران و رحیم زارع نماینده آباده نیز احضار شده بود که این نمایندگان سوالات خود را پس گرفتند.
۲-۲-استماع گزارش
۲-۲-۱- استماع گزارش وزير اطلاعات
بازگشت دانشجویان ستاره دار به دانشگاه ها که در دولت احمدی نژاد از تحصیل محروم شده بودند و انتصاب عبدالحسین هراتی به ریاست واحد عراق دانشگاه آزاد اسلامی، نیز از جمله دلمشغولی های نمایندگان عضو کمیسیون آموزش بود. وزیر اطلاعات که پیش از این با حضور در دفتر ریاست مجلس نسبت به بازگشت دانشجویان ستاره دار به دانشگاه ها توضیحاتی به رئیس مجلس داده بود این بار در کمیسیون حاضر شد تا نمایندگان کمیسیون را نیز در جریان ماجرا قرار دهد. وزیر اطلاعات در این جلسه با توضیح اینکه این دو پرسش نمایندگان در حوزه مسوولیت وزارت علوم است و ایشان باید پاسخگو باشد به نمایندگان گفته است: وزارت اطلاعات مستقیما مسئول ارائه گزارش در مورد دانشجویان ستاره دار نیست بلکه در صورتیکه از ما در مورد کسی استعلام شود ما گزارشی ارائه می دهیم.
جعفری سخنگوی کمیسیون با اعلام این مطالب به خبرنگاران گفته است که وزیر اطلاعات در خصوص انتصاب هراتی نیز گفته است: دانشگاه آزاد از ما در خصوص انتصاب عبدالحسین هراتی به سمت ریاست واحد عراق دانشگاه آزاد، استعلام کرد و ما اطلاع دادیم که استعلام در حال بررسی است ولی پس از یک ماه آنها هراتی را به این سمت منصوب کرده اند. به گفته جعفری توضیحات وزیر اطلاعات برای نمایندگان قانع کننده بوده است.
۲-۲-۲- استماع گزارش معاون آموزش و پرورش و معاونت نیروی انسانی رئیس جمهور
نحوه اجرای قانون الحاق دو تبصره به ماده ۱۷ قانون تعیین استخدامی معلمین حق التدریسی و آموزش یاران نهضت سواد آموزی، موضوع گزارش معاون آموزش و پرورش و معاونت نیروی انسانی رئیس جمهور در تاریخ یکشنبه ۱۳۹۳/۳/۲۵ بوده است. در این جلسه پس از استماع سخنان مسولان مقرر شده تا کمیته ای سه نفره متشکل از کمیسیون آموزش و تحقیقات، وزارت آموزش و پرورش، و معاونت منابع انسانی رئیس جمهور این موضوع را بررسی کنند.
جعفری سخنگوی کمیسیون اظهار کرد: با توجه به اینکه ما در اکثر وزارتخانهها از جمله وزارت آموزش و پرورش نیروی مازاد داریم و توزیع صحیحی نیز صورت نگرفته است، در این جلسه کمیسیون این موضوع را بررسی کردیم. گفته می شود بررسی ها نشان داده که در کلان شهرها در حوزه آموزش و پرورش مازاد نیرو وجود دارد حال آنکه در مناطق محروم کمبود نیرو احساس می شود و باید توزیع نیرو اصلاح شود.
۲-۳- تحقیق و تفحص در خصوص دانشگاه آزاد اسلامی
فراخوان روسای فعلی، سابق و اسبق دانشگاه آزاد اسلامی و طرح پرسش هایی در خصوص نحوه عملکرد این دانشگاه برای نگارش گزارش تحقیق و تفحص، یکی از عمده ترین تلاش های نمایندگان کمیسیون آموزش و تحقیقات در خرداد ماه بوده است. جلساتی که با تنش هایی همراه بوده است. ناراحتی میرزاده رئیس دانشگاه آزاد از عدم هماهنگی کمیسیون با نگهبانی مجلس برای ورود به جلسه کمیسیون و ترک مجلس بدون ملاقات نمایندگان، از جمله تنش هایی بوده که میان نمایندگان و رئیس دانشگاه آزاد رخ داده است.
به گفته سخنگوی کمیسیون، جاسبی رئیس اسبق و دانشجو رئیس سابق دانشگاه آزاد در جلسه ای مشترک به پرسش های نمایندگان پاسخ گفته اند. جاسبی در این جلسه به نمایندگان گفته است تمام آنچه مطرح می کنید متوجه من نیست چون من بعنوان رئیس فقط مجری مصوبات هیات امناء بوده ام. جعفری توضیح نداده که مسایل مطروحه چه بوده است. مقرر شده است که روسای دانشگاه آزاد مستندات خود را برای توجه نمایندگان در تدوین گزارش نهایی دانشگاه آزاد ارائه کنند.
چالش بین دانشگاه آزاد و مجلس با روی کار آمدن محمود احمدی نژاد آغاز و نمایندگان طرفدار احمدی نژاد در این منازعه کنار رئیس دولت وقت قرار گرفتند. با رفتن محمود احمدی نژاد این چالش پایان نیافته، هرچند میزان تنش به شدت کاهش یافته است.